اين كتاب ترجمه‌اي از سفرنامه‌ي ويليام ريچارد هولمز (1822-1882 م) است كه در سال 1844، هم‌زمان با دوران سلطنت محمد شاه قاجار به سواحل جنوبي درياي خزر سفر كرد و مشاهدات خود را ثبت نمود و سفرنامه‌اش را در سال 1845 با عنوان گذري بر كرانه‌هاي كاسپين به چاپ رساند. ترجمه‌ي حاضر دربردارنده‌ي بخش‌هاي مربوط به سياحت هولمز در خاك گيلان است. او در ژوئن 1844 (1223ش ) وارد آستارا شد. اقامت او در گيلان هفت ماه طول كشيد. هولمز در سفرنامه‌ي خود جزييات جالبي از گيلان آن روزگار را به نگارش درآورد و طرح‌هاي بديعي از مناطق مورد بازديد خود كشيد. سفرنامه‌ي او در اطلاعات ارزشمندي از اوضاع سياسي, اجتماعي و اقتصادي گيلان به دست مي‌دهد و نكات جالبي را درباره‌ي افراد، جاي‌ها كسب و كار اهالي اين ايالت شمالي ايران بازگو مي‌كند.