مردمان ساكن كوهپايه‌هاي خشك، بلندي‌ها و دامنه‌هاي مرطوب پوشيده از جنگل و مناطق باران‌خيز جلگه‌اي و ساحلي گيلان، با توجه به پراكندگي فضاهاي زيستي و تنوع آب و هوايي، به منظور هم‌خواني با محيط زيست به مجموعه‌اي از دانش تجربي در حوزه‌ي معماري دست يافتند. اين دانش در مقايسه با الگوهاي امروزي معماري خانه‌ها، كه در چند دهه‌ي اخير در نواحي بومي ايران و بالطبع در گيلان رواج يافته، شايسته‌ي ارزيابي است. در كتاب حاضر برخي از ويژگي‌هاي اين معماري در مناطق مختلف گيلان بيان شده است. بر اين اساس، در كتاب نخست پيشينه‌ي تاريخي معماري گيلان بازگو و سپس ضمن معرفي اجمالي حوزه‌هاي زيستي در گيلان، به تاثير شرايط محيطي بر معماري اشاره شده است. در ادامه نيز تاثير فعاليت‌هاي اقتصادي و هم‌چنين ويژگي‌هاي رفتارهاي عمومي بر مسكن بررسي گرديده است.